0
ATA SÖZLERİ – Z -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Zahirenin ambarı sabanın ucundadır.
- Zahmetsiz rahmet olmaz.
- Zararın neresinden dönülse kârdır.
- Zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırır.
- Zenginin malı, züğürdün çenesi yorar.
- Zırva tevil götürmez.
- Zora dağlar dayanmaz.
- Zor kapıdan girerse, şeriat bacadan çıkar.
- Zorla güzellik olmaz.
- Zor oyunu bozar.
- Zurnada peşrev olmaz (ne çıkarsa bahtına).
- Züğürtlük zâdeliği bozar.
ATA SÖZLERİ – Y -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Yabancı koyun kenara yatar.
- Yağına kıymayan, çöreğini yavan (yoz, kuru) yer.
- Yağmur yağsa kış değil mi? Kişi hâlini bilse hoş değil mi?
- Yakın (hayırlı) dost (komşu), hayırsız akrabadan (hısımdan) yeğdir (iyidir).
- Yalancı kim? İşittiğini söyleyen.
- Yalancının evi yanmış, kimse inanmamış.
- Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
- Yalnız öküz, çifte (boyunduruğa) koşulmaz.
- Yalnız taş duvar olmaz.
- Yanlış hesap Bağdat’tan döner.
- Yapı taşı, yapıdan kalmaz.
- Yarası olan gocunur.
- Yarım elma, gönül (hatır) alma.
- Yarım hekim candan eder, yarım hoca dinden eder.
- Yarınki kazdan, bugünkü tavuk yeğdir.
- Yaş kesen, baş keser.
- Yatan aslandan, gezen tilki yeğdir.
- Yatanın, yürüyene borcu var.
- Yatan kurttan, yeler tilki yeğdir.
- Yavaş (yumuşak huylu) atın çiftesi pek (yavuz) olur.
- Yavuz at, yemini (yavuz it ününü) kendi artırır.
- Yavuz hırsız, ev sahibini bastırır.
- Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı.
- Yazın başı pişenin, kışın aşı pişer.
- Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
- Yazın gölge kovan, kışın karın ovar.
- Yeğniği yel alır, ağır yerinde kalır.
- Yel, kayadan ne koparır (aparır).
- Yemeyenin malını yerler (üstüne bir bardak bu içerler).
- Yerdeki yüze basılmaz (kimse basmaz).
- Yerini bilmeyen, yılda bir kat urba eskitir.
- Yerin kulağı var.
- Yılana yumuşak diye el sunma.
- Yılanın başı küçükken ezilmeli.
- Yıl uğursuzundur.
- Yırtıcı (alıcı) kuşun ömrü az olur.
- Yiğidin malı meydandadır.
- Yiğidin sözü, demirin kertiği.
- Yiğit arkasından vurulmaz.
- Yiğit meydanda belli olur.
- Yiğit yarasına yiğit katlanır.
- Yiğit yiğide at bağışlar.
- Yoğurdum (ayranım) ekşidir diyen olmaz.
- Yoksul âlâ ata binse, selâm almaz.
- Yol bilen kervana katılmaz.
- Yolcu yolunda gerek.
- Yoldan (yol ile) giden yorulmaz.
- Yoldan kal, yoldaştan kalma.
- Yol sormakla bulunur.
- Yol yürümekle, borç ödemekle tükenir.
- Yularsız ata binilmez.
- Yumurtasına hor bakan civcivini cılk eder.
- Yurdun otlusundan kutlusu yeğdir.
- Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
- Yuvayı yapan dişi kuştur.
- Yürük ata kamçı değmez.
- Yürük at yemini kendi artırır.
- Yüzü güzel olanın huyu da güzeldir.
- Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur.
- Yüz, yüzden utanır.
ATA SÖZLERİ – V -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Vakit nakittir.
- Vakitsiz öten horozun başını keserler.
- Var evi, kerem evi; yok evi, verem evi.
- Varını veren utanmamış.
- Var ne bilsin yok hâlinden.
- Varsa (var mı) pulun, herkes kulun; yoksa (yok mu) pulun, dardır yolun (Paran varsa, cümle âlem kulun; paran yoksa, tımarhane yolun).
- Var varlatır, yok söyletir.
- Veren eli herkes öper.
- Verip pişman olmaktansa, vermeyip düşman olmak yeğdir.
- Verirsen doyur, vurursan duyur.
- Verirsen veresiye, batarsın karasuya.
- Vermeyince Mabud, neylesin Mahmud.
ATA SÖZLERİ – U – Ü -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Ucuz alan pahalı alır (pahalı alan aldanmaz).
- Ucuz etin yahnisi yenmez (tatsız olur).
- Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti.
- Ulular köprü olsa basıp geçme.
- Ulu sözü dinlemeyen, uluyakalır.
- Ummadığın taş baş yarar.
- Umut, fakirin ekmeğidir.
- Ustanın çekici bin altın.
- Uşağı işe koş, sen de ardına düş.
- Uyuyan yılanın kuyruğuna basma (basılmaz).
- Üçlenmemiş eken, olmamış biçer.
- Ürümesini (ürmesini) bilmeyen köpek (it), sürüye kurt getirir.
- Ürüyen köpek ısırmaz (kapmaz).
- Üşenenin (utananın, erinenin) oğlu kızı olmamış.
- Üzüm üzüme baka baka kararır.
ATA SÖZLERİ – T -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Tan yeri ağarınca hırsızın gözü kararır.
- Tarlanın iyisi suya yakın, daha iyisi eve yakın.
- Tarlada izi olmayanın, harmanda yüzü olmaz.
- Tarlaya saban, sürüye çoban.
- Taşa çıkan keçinin, ağaca çıkan oğlağı olur.
- Taş düştüğü yerde ağırdır (Taş yerinde ağırdır).
- Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
- Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
- Tatlı ye, tatlı söyle (konuş).
- Tavşan dağa küsmüş, dağın haberi olmamış.
- Tayfanın akıllısı, geminin dümeninden uzak durur.
- Tebdil-i mekânda ferahlık vardır.
- Tek kanatla kuş uçmaz.
- Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
- Tembele iş buyur, sana akıl öğretsin.
- Terazi var, tartı var; her şeyin bir vakti var.
- Tereciye tere satılmaz.
- Terzi kendi söküğünü dikemez.
- Testiyi kıran da bir, suyu getiren de.
- Teşbihte (temsilde) hata olmaz.
- Tevekkelin (tevekküllünün) gemisi batmaz (eşeğini kurt yemez).
- Tırnağın varsa başını kaşı.
- Tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkânıdır.
- Tilki tilkiliğini bildirinceye kadar post elden gider.
- Tilkiye, “Tavuk kebabı yer misin?” diye sormuşlar; “Adamı güldürmeyin” diye cevap vermiş.
- Tok, acın hâlinden bilmez (Var ne bilsin yok hâlinden).
- Tuz, ekmek hakkını bilmeyen kör olur.
- Türk karır, kılıcı karımaz.
- Türkün aklı sonradan gelir.
ATA SÖZLERİ – S – Ş -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Sabah ola, hayır ola (gele).
- Sabır acı ise de (acıdır) meyvesi tatlıdır.
- Sabreden derviş, muradına ermiş.
- Sabreyle işine, hayır gelsin başına.
- Sabrın sonu selâmettir.
- Saçın ak mı kara mı, önüne düşünce görürsün.
- Sadık dost akrabadan yeğdir.
- Sefa ile yenen cefa ile kazanılır.
- Sağ baş yastık istemez.
- Sağ elinin verdiğini sol elin görmesin.
- Sağır işitmez, uydurur (yakıştırır).
- Sağlık, varlıktan yeğdir.
- Sahipsiz eve it buyruk.
- Sakınılan göze çöp batar.
- Sakla samanı, gelir zamanı.
- Sanat altın bileziktir.
- Sana taşla vurana, sen aşla vur (dokun).
- Sanatını ustadan öğrenmeyen (görmeyen) öğrenemez.
- Sana vereyim bir öğüt: Kendin ununu kendin öğüt.
- Sarımsağı gelin etmişler, kırk gün kokusu çıkmamış.
- Sayılı gün tez geçer.
- Sayılı koyunu kurt kapmaz.
- Sebepsiz kuş bile uçmaz.
- Sel gider kum kalır (kişi ettiğini bulur).
- Sen ağa, ben ağa; bu ineği kim sağa?
- Sen işlersen mal işler, insan öyle genişler.
- Sen işten korkma, iş senden korksun.
- Serçeden korkan darı ekmez.
- Sermayen bir yumurta ise taşa çal.
- Sevda geçer yalan olur, sonra sokar yılan olur.
- Seyrek git sen (sıkça varma) dostuna, kalksın ayak üstüne.
- Sıçan çıktığı deliği bilir.
- Sıçan geçer yol olur.
- Sinek küçüktür ama mide bulandırır.
- Sinek pekmezciyi tanır.
- Soğanın acısını yiyen bilmez doğrayan bilir.
- Sona kalan dona kalır.
- Son pişmanlık fayda vermez.
- Sonradan gelen devlet, devlet değildir.
- Soran yanılmamış.
- Sora sora Bağdat bulunur.
- Sorma kişinin aslını, sohbetinden bellidir.
- Söyleyenden dinleyen arif gerek.
- söz ağızdan çıkar.
- söz gümüşse, sükût altındır.
- sözünü bil, pişir; ağzında der, devşir.
- söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
- Su akarken testiyi doldurmalı.
- Su bulanmayınca durulmaz.
- Su bulununca (görülünce) teyemmüm bozulur.
- Su küçüğün, söz (sofra) büyüğün.
- Su testisi su yolunda kırılır.
- Su uyur, düşman uyumaz.
- Suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından kork.
- Sükût ikrardan gelir.
- Sürüden ayrılanı (ayrılan kuzuyu, koyunu) kurt kapar (yer).
- Sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer.
- Şahin, sinek avlamaz.
- Şakanın sonu kakadır.
- Şap ile şeker bir değil.
- Şeriatın kestiği parmak acımaz.
- Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
- Şeytanla kabak ekenin, kabak başına patlar.
- Şimşek çakmadan gök gürlemez.
- Şöhret afettir.
ATA SÖZLERİ – R -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Ramazanda yalan söyleyenin (oruç yiyenin) bayramda yüzü kara olur.
- Rüşvet kapıdan girince iman bacadan çıkar.
- Rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürür.
- Rüzgâr eken, fırtına biçer.
- Rüzgâr esmeyince yaprak kıpırdamaz (dal oynamaz).
- Rüzgârın önüne düşmeyen yorulur.
ATA SÖZLERİ –P -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Padişahın bile arkasından kılıç sallarlar.
- Papaz her gün pilâv yemez.
- Para ile imanın kimde olduğu belli olmaz (bilinmez).
- Paranın yüzü sıcaktır.
- Para parayı çeker.
- Parayı veren düdüğü çalar.
- Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir.
- Pilâv yiyen, kaşığını yanında (belinde) taşır.
- Pilâvdan dönenin kaşığı kırılsın.
- Püf demeye dudak ister.
ATA SÖZLERİ – O – Ö -
Posted by Mikail on 10/29/2011 in ATA SÖZLERİ
- Oduncunun gözü omçada, dilencinin gözü çömçede.
- Olacakla öleceğe çare bulunmaz.
- Olan dört bağlar, olmayan dert bağlar.
- Olsa ile bulsayı ekmişler, hiç bitmiş (yel ile yuf bitmiş).
- Ortak (kuma) gemisi yürümüş, elti gemisi yürümemiş.
- Osmanlı`nın ayağı üzengide gerek.
- Otu çek, köküne bak.
- Otuz iki dişten çıkan, otuz iki mahalleye yayılır.
- Oturduğu ahır sekisi, çağırdığı İstanbul Türküsü.
- Oynamasını bilmeyen gelin yerim dar demiş.
- Ödünç güle güle gider, ağlaya ağlaya gelir.
- Öfkeyle kalkan, zararla (ziyanla) oturur.
- Öküze boynuzu yük değil.
- Ölenle ölünmez.
- Ölmüş eşek, kurttan korkmaz.
- Ölüm kalım (dirim) bizim için.
- Ölüm ile öç alınmaz.
- Önce can, sonra canan.
- Önce düşün, sonra söyle.
ATA SÖZLERİ – N -
Posted by Mikail on 04/10/2011 in ATA SÖZLERİ
- Namaza meyli olmayanın kulağı ezanda olmaz.
- Ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına.
- Ne ekersen onu biçersin.
- Ne karanlıkta yat, ne kara düş gör.
- Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli.
- Nerde birlik, orda dirlik.
- Nerde hareket, orda bereket.
- Ne verirsen elinle, o gider seninle.
- Ne yavuz (azgın) ol asıl, ne yavaş (şaşkın, miskin) ol basıl.
- Nikâhta keramet vardır.
- Nisan yağmuru altın araba, gümüş tekerlek.
- Niyet hayır, akıbet hayır (selâmet).